Lotnisko Schiphol w „11 KOBIET …”
„Lot do Amsterdamu trwał mniej więcej dwie godziny, które minęły bardzo szybko. Na lotnisku odebraliśmy z wypożyczalni opla insignię i ruszyliśmy do hotelu. Po drodze Bella była zaskoczona liczbą pasów i rozjazdami na autostra¬dzie. W okolicach lotniska Schiphol autostrada miała bowiem pięć pasów w każdą stronę. Do hotelu mieliśmy tylko około szesnastu kilometrów, ale jazda zajęła nam niemal pół godziny, bo mimo wszystko tworzyły się niewielkie korki.”
Czwarty rozdział z cyklu „Bibiana Isabelle”, strona 50, II część tomu „Czerwiec”
„O dziewiątej, dokładnie w momencie otwarcia, znaleźliśmy się u bram Madurodamu pod Hagą, czyli Holandii w miniaturze.
...
– Marcin, to jest bajkowe! Spójrz, lotnisko, na które przylecieliśmy. I te samoloty po nim jeżdżą.”
Czwarty rozdział z cyklu „Bibiana Isabelle”, strona 112, II część tomu „Czerwiec”
Lotnisko Schiphol w Amsterdamie było pierwszym miejscem na mapie weekendowej podróży Marcina i Belli podczas ich trzydniowego wypadu do Holandii. Również ostatnim, bo także z niego wylatywali z powrotem do Warszawy po weekendzie spędzonym ze sobą. Wówczas nie podałem jego nazwy, ale to nie było konieczne, bo w Amsterdamie jest jedno lotnisko z którego można polecieć na lotnisko Chopina w Warszawie. Schiphol, aczkolwiek również bez nazwy pojawiło się na początku mojej powieści w „Prolog (a może epilog)”, a chronologicznie według wydarzeń w powieści niemal na jej końcu, jako port przesiadkowy w locie ze Szkocji do Warszawy córek Marcina i Belli. Mnie od strony podróży powietrznej znane jest właśnie jako port przesiadkowy. O ile dobrze pamiętam przesiadałem się na nim na trasie Warszawa – Luksemburg, albo odwrotnej. Kilka razy autostradą A4 przejeżdżałem przy lotnisku Shiphol z Amsterdamu na zachód Holandii, bo to trasa do między innymi Lejdy, Hagi, Delft, Goudy czy Kinderdijk. Przejeżdżać przy lotnisku nie jest do końca adekwatnym określeniem, gdyż autostrada A4 dzieli teren lotniska na dwie części. Po obu jej stronach stacjonują samoloty i po obu są pasy startowe. A nad autostradą na wiadukcie czasami można zobaczyć przejeżdżający samolot. Niewątpliwie robi to niesamowite wrażenie, choć to nie jedno takie miejsce w Europie. Wrażenie robi również infrastruktura drogowa. A4 po połączeniu z A44 w obie strony przy lotnisku ma po 5 pasów ruchu, a z drogami równoległymi, które są oddalone od niej o cieniutki trawniczek i rozjazdami odcinkowo nawet w sumie 18 pasów ruchu. Skala całego kompleksu wraz z otaczającą strukturą robi wrażenie. Niewiele jest w Europie tak olbrzymich kompleksów. Bella przy cały stresie swoją pierwszą lotniczą podróżą i oszołomieniu perspektywą zwiedzania Holandii z Marcinem zwróciła uwagę wyłącznie na autostradową strukturę komunikacyjną.
Lotnisko Schiphol
Port lotniczy Amsterdam-Schiphol nieoficjalnie znany jako Port lotniczy Schiphol, w niderlandzkim Luchthaven Schiphol, jest głównym międzynarodowym portem lotniczym Holandii i jednym z głównych węzłów lotniczych sojuszu linii lotniczych SkyTeam. Znajduje się 9 kilometrów na południowy zachód od Amsterdamu, w gminie Haarlemmermeer w prowincji Holandia Północna.
Schiphol jest głównym węzłem komunikacyjnym dla KLM i jego regionalnej spółki zależnej KLM Cityhopper, a także dla Martinair. Lotnisko służy również jako baza operacyjna dla Corendon Dutch Airlines, easyJet, Transavia, TUI fly Netherlands i Vueling .
Schiphol airport
Historia
Schiphol otwarto 16 września 1916 roku jako wojskową bazę lotniczą. Koniec I wojny światowej przyniósł również początek cywilnego użytkowania lotniska Schiphol, a lotnisko ostatecznie całkowicie utraciło swoją wojskową rolę. Do 1940 roku Schiphol miało cztery asfaltowe pasy startowe pod kątem 45 stopni. W tym samym roku lotnisko zostało zdobyte przez wojsko niemieckie i przemianowane na Fliegerhorst Schiphol. Lotnisko zostało zniszczone przez bombardowania, ale pod koniec wojny wkrótce je odbudowano. W 1949 roku podjęto decyzję, że Schiphol stanie się głównym lotniskiem Holandii. Lotnisko Schiphol zostało uznane za najlepsze lotnisko w Europie Zachodniej w 2020 roku.
Schiphol airport
Wielkość
Lotnisko Schiphol zostało sklasyfikowane jako trzecie najbardziej ruchliwe lotnisko w Europie i jedenaste na świecie pod względem całkowitego ruchu pasażerskiego w 2017 r. Zajmuje również piąte miejsce na świecie pod względem ruchu pasażerskiego w skali międzynarodowej i szesnaste pod względem tonażu cargo. W 2019 r. przez lotnisko przewinęło się rekordowe 71 706 999 pasażerów. Głównymi konkurentami Schiphol pod względem ruchu pasażerskiego i przepustowości cargo są Londyn Heathrow, Frankfurt, Madryt, Paryż–Charles de Gaulle i Stambuł. W 2019 r. 70,5% pasażerów korzystających z lotniska latało do i z Europy, 10,6% do i z Ameryki Północnej i 10,1% do i z Azji; Największy wolumen przewozów towarowych przypadał na loty między lotniskiem Schiphol a Azją (46,3%) i Ameryką Północną (17,6%). W 2019 r. 102 przewoźników regularnie obsługiwało łącznie 332 kierunki. W 2024 r. lotnisko Amsterdam Schiphol obsłużyło ponad 66,8 mln pasażerów rocznie, co umocniło jego pozycję jednego z największych węzłów lotniczych w Europie.
Ze względu na intensywny ruch i wysokie opłaty za lądowanie (z powodu limitu 500 000 lotów rocznie) niektórzy tani przewoźnicy zdecydowali się przenieść swoje loty na mniejsze lotniska, takie jak Rotterdam, Haga i Eindhoven. Wiele tanich linii lotniczych, takich jak EasyJet i Ryanair, nadal jednak operuje na lotnisku Schiphol, korzystając z pirsu H dla tanich lotów.
Typowe momenty szczytowe na lotnisku Schiphol przypadają między 09:00 a 11:00 oraz między 13:00 a 15:00 dla odlotów, przy czym w typowy dzień roboczy między 14:00 a 15:00 odlatuje nawet 58 samolotów (odlot niemal co minutę). Moment szczytowy dla przylotów przypada między 08:00 a 09:00 (w dzień roboczy przylatują nawet 52 samoloty).
Najpopularniejsze trasy europejskie do/z lotniska w Amsterdamie w 2024 roku to (dane dotyczącą liczby pasażerów):
- Barcelona, Hiszpania 1 559 616
- Londyn-Heathrow, Wielka Brytania 1 460 366
- Dublin, Irlandia 1 297 434
- Madryt, Hiszpania 1 228 527
- Kopenhaga, Dania 1 159 300
- Paryż – Charles de Gaulle, Francja 1 125 311
- Manchester, Wielka Brytania 1 083 040
- Lizbona, Portugalia 1 044 889
- Malaga, Hiszpania 912 724
- Sztokholm-Arlanda, Szwecja 893 987
Najbardziej ruchliwe trasy międzykontynentalne do/z lotniska w Amsterdamie w 2024 w liczbie pasażerów:
- Dubai-International, Zjednoczone Emiraty Arabskie 991 087
- Nowy Jork–JFK, Stany Zjednoczone 905 043
- Atlanta, Stany Zjednoczone 777 968
- Willemstad, Curaçao 720 629
- Toronto-Pearson, Kanada 548 808
- Minneapolis/St. Paul, Stany Zjednoczone 546 677
- Detroit, Stany Zjednoczone 537 242
- Boston, Stany Zjednoczone 420 380
- Doha, Katar 384 105
- Szanghaj-Pudong, Chiny 368 871
Główne trasy przewozów towarowych do/z lotniska w Amsterdamie w 2024 roku w tonach:
- Szanghaj-Pudong, Chiny 195 353
- Doha, Katar 91 508
- Nairobi-Jomo Kenyatta, Kenia 59 601
- Abu Zabi, Zjednoczone Emiraty Arabskie 53 442
- Quito, Ekwador 48 887
- Kanton, Chiny 46 402
- Seul-Incheon, Korea Południowa 45 545
- Stambuł, Turcja 43 396
- Dubai-International, Zjednoczone Emiraty Arabskie 41 617
- Singapur-Changi, Singapur 39 184
Kraje o największym natężeniu ruchu lotniczego do/z lotniska w Amsterdamie w 2024 w liczbie lotów:
- Zjednoczone Królestwo 76 860
- Hiszpania 42 626
- Niemcy 42 085
- Włochy 30 521
- Francja 26 258
- Stany Zjednoczone 25 856
- Norwegia 17 158
- Szwajcaria 16 453
- Dania 16 334
- Polska 13 393
Kraje z największą liczbą pasażerów przemieszczających się z/do lotniska w Amsterdamie w 2024 roku:
- Zjednoczone Królestwo 8 593 980
- Hiszpania 6 974 350
- Stany Zjednoczone 5 994 847
- Włochy 4 007 158
- Niemcy 3 758 622
- Francja 2 966 954
- Turcja 2 273 881
- Grecja 1 925 506
- Portugalia 1 893 354
- Szwajcaria 1 821 961
Schiphol airport
Terminal
Schiphol stosuje koncepcję jednego terminala, w którym wszystkie obiekty znajdują się pod jednym dachem, rozchodząc się promieniście od centralnego placu Schiphol Plaza. Terminal jest podzielony na trzy sekcje lub hale oznaczone numerami 1, 2 i 3. Pirsy i hole każdej hali są połączone, co umożliwia, po obu stronach kontroli bezpieczeństwa lub kontroli granicznej, poruszanie się między pirsami i halami, chociaż kontrola graniczna oddziela strefę Schengen od strefy non-Schengen. Wyjątkiem jest pirs M dla tanich linii lotniczych: po przejściu kontroli bezpieczeństwa pasażerowie nie mają dostępu do żadnych innych stref. Lotnisko Schiphol ma około 223 bramek wejściowych, w tym osiemnaście podwójnych rękawów przeznaczonych dla samolotów szerokokadłubowych.
Lotnisko Schiphol dysponuje dużymi powierzchniami handlowymi, głównie na parterze, stanowiącymi źródło dochodu i dodatkową atrakcję dla pasażerów. Schiphol Plaza nie tylko łączy trzy hale terminali, ale także mieści inne udogodnienia. Jest to duże centrum handlowe przed kontrolą bezpieczeństwa oraz dworzec kolejowy lotniska Schiphol.
Hala odlotów 1 składa się z pirsów B i C, które są wydzielonymi strefami Schengen i dzielą pirs D z halą odlotów 2. Pirs B ma 14 bramek, a pirs C ma 21 bramek.
Hala odlotów 2 składa się z nabrzeży D i E. Pirs D jest największym pirsem i ma dwa poziomy. Dolny poziom obsługuje loty spoza strefy Schengen, a górny – loty do strefy Schengen. Do wejścia na pokład samolotu można dostać się schodami, korzystając z tych samych rękawów. Bramki do strefy Schengen są numerowane od D-59; bramki do strefy poza strefą Schengen od D-1 do D-57. Pirs E to wydzielona strefa dla pasażerów spoza strefy Schengen, z czternastoma bramkami. Zazwyczaj obsługują go linie lotnicze SkyTeam: Delta Air Lines i KLM, a także inne linie członkowskie, takie jak China Airlines i China Southern Airlines. Z Pirsu E zazwyczaj korzystają również inne linie lotnicze z Bliskiego Wschodu i Azji, takie jak Air Astana, EVA Air, Etihad Airways i Iran Air.
Hala odlotów 3 składa się z trzech pirsów: F, G i H/M. Pirs F ma osiem bramek i jest zazwyczaj obsługiwany przez członków SkyTeam, takich jak główne linie lotnicze KLM, Kenya Airways, China Airlines, China Southern Airlines i innych członków. Pirs G ma trzynaście bramek. Pirsy F i G znajdują się poza strefą Schengen. Pirsy H i M to fizycznie jeden hol z siedmioma wspólnymi bramkami, z których korzystają tanie linie lotnicze. Działając całkowicie niezależnie, H obsługuje loty spoza strefy Schengen, a M loty w obrębie strefy Schengen.
W 2011 roku po wschodniej stronie lotniska otwarto nowy terminal lotnictwa ogólnego, pełniący funkcję KLM Jet Center. Nowy budynek terminala ma powierzchnię 6000 m², z czego 1000 m² zajmuje sam terminal i poczekalnie, 4000 m² zajmują biura, a 1000 m² zajmuje parking. W październiku 2018 r. centrum wraz z działalnością zostało sprzedane szwajcarskiej spółce Jet Aviation i przemianowane na Jet Aviation Amsterdam.
Rijksmuseum w Schiphol
Dla pasażerów
Rijksmuseum prowadzi aneks na lotnisku, oferujący niewielki przegląd zarówno sztuki klasycznej, jak i współczesnej. Wstęp na wystawy jest bezpłatny, ale wymaga okazania biletu lotniczego, ponieważ znajduje się ona w strefie tranzytowej dla pasażerów. Latem 2010 roku, obok muzeum, otwarto Bibliotekę Lotniska Schiphol, oferującą pasażerom dostęp do zbioru 1200 książek (przetłumaczonych na 29 języków) holenderskich autorów, poświęconych historii i kulturze kraju. Biblioteka o powierzchni 89,9 m² oferuje e-booki i muzykę holenderskich artystów i kompozytorów, które można bezpłatnie pobrać na laptopa lub urządzenie mobilne.
Dla entuzjastów lotnictwa, lotnisko Amsterdam Schiphol oferuje duży taras widokowy na dachu, zwany Panoramaterras. Nie jest on dostępny dla pasażerów przesiadkowych, chyba że najpierw opuszczą lotnisko. Entuzjaści i publiczność mogą wejść bezpłatnie od strony ogólnodostępnej lotniska. Oprócz Panoramaterras, lotnisko Schiphol oferuje inne punkty widokowe, zwłaszcza wzdłuż najnowszego pasa startowego Polderbaan i przy restauracji McDonald’s po północnej stronie lotniska.
Lotnisko Schiphol ma własną kostnicę, w której można zająć się zwłokami przed odlotem lub po przylocie.
W latach od października 2006 do 2019 r. możliwe było również wzięcie ślubu na lotnisku Schiphol.
Na lotnisku Schiphol znajduje się również nowy, najnowocześniejszy hotel Hilton Amsterdam Airport Schiphol w kształcie sześcianu, z 433 pokojami, zaokrąglonymi narożnikami i oknami w kształcie diamentów. Przestronne atrium z przeszklonym sufitem o wysokości 41 metrów znajduje się w samym sercu budynku. Zadaszony korytarz łączy hotel bezpośrednio z terminalem.
Schiphol z lotu ptaka
Infrastruktura
Wieża kontroli ruchu lotniczego Schiphol , o wysokości 101 m, była najwyższą na świecie w momencie budowy w 1991 roku. Schiphol jest geograficznie jednym z najniżej położonych głównych komercyjnych lotnisk na świecie. Całe lotnisko znajduje się poniżej poziomu morza. Najniższy punkt znajduje się 3,4 m poniżej poziomu morza. Pasy startowe znajdują się około 3 m poniżej poziomu morza. Jest to jedno z zaledwie jedenastu lotnisk na świecie położonych poniżej poziomu morza, piąte najniższe w przypadku lotów regularnych i trzecie najniższe w przypadku lotów międzynarodowych.
Zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju, Schiphol wprowadził w 2024 roku nową flotę 52 elektrycznych autobusów wahadłowych, aby zmniejszyć emisję spalin i usprawnić transport pasażerów na płycie lotniska.
Lotnisko Schiphol ma sześć pasów startowych. Łączna powierzchnia lotniska wynosi 2787 hektarów.
Komunikacja z lotniskiem
Nederlandse Spoorwegen (NS), narodowy holenderski operator kolejowy, posiada główną stację kolejową pasażerską bezpośrednio pod kompleksem terminali pasażerskich, która oferuje transport 24 godziny na dobę do czterech głównych miast: Amsterdamu, Utrechtu, Hagi i Rotterdamu. Istnieją połączenia międzymiastowe z Almere, Lelystad, Amsterdam Centraal, Utrecht Centraal , zarówno z Hagą Centraal, jak i Hagą, Rotterdam Centraal, Eindhoven Centraal, 's-Hertogenbosch, Leeuwarden, Groningen, Amersfoort Centraal, Apeldoorn, Deventer, Enschede, Arnhem Centraal, Nijmegen i Venlo . Schiphol jest również przystankiem dla międzynarodowego pociągu dużych prędkości Eurostar, łączącego lotnisko bezpośrednio z Antwerpią, Brukselą i paryskim dworcem Gare du Nord, a także z Bourg-Saint-Maurice (zimą) i Marsylią (latem). Na lotnisku zatrzymuje się również pociąg Intercity-Brussel do Antwerpii i Brukseli.
Do lotniska Amsterdam Schiphol można również łatwo dojechać autobusem, gdyż wiele połączeń zatrzymuje się na dworcu autobusowym znajdującym się przed budynkiem terminala.
Do lotniska Schiphol można łatwo dojechać samochodem autostradami A4 i A9. Chociaż większość dróg prowadzących na lotnisko jest zamknięta dla rowerów, możliwe jest dotarcie na lotnisko rowerem, korzystając ze ścieżek rowerowych.
